Również
w Polsce stanowią najliczniejszą grupę firm. Problemy pojawiają się, kiedy przychodzi
do kwestii dziedziczenia. Młode pokolenie rzadko posiada biznesowe wykształcenie, brakuje mu wieloletniego doświadczenia, a często jego wizja prowadzenia firmy jest odmienna
od dotychczasowej. Sposobem na podniesienie kwalifikacji dziedziców rodzinnych firm
są szkolenia internetowe Akademii PARP.

Motor każdej gospodarki

Na świecie firmy rodzinne to jeden z najważniejszych modeli prowadzenia interesów. Istnieją nawet specjalizacje naukowe poświęcone biznesowi rodzinnemu. Według definicji przyjętej w Katedrze Biznesu Rodzinnego IESE, przedsiębiorstwo rodzinne to takie, gdzie rodzina posiada taki udział
w strukturze własności firmy, który pozwala jej w wystarczającym stopniu na kontrolę działań firmy lub posiada reprezentację w organach zarządzających, pozwalające jej na ingerencję
w bieżące zarządzanie firmą. Ponadto przedsiębiorstwo rodzinne powinno podejmować działania, mające na celu przekazanie własności i związanych z nią wartości następnemu pokoleniu.

Z przekazywaniem owych wartości bywa jednak różnie. Największą bolączką firm rodzinnych
w Polsce jest bowiem problem ciągłości. Konflikty międzypokoleniowe wynikają najczęściej
z odrębnej wizji prowadzenia firmy i niedostatecznej autonomii proponowanej spadkobiercom. Odnajdowanie właściwej drogi rozwoju firmy, umiejętne godzenie wartości rodzinnych z celami komercyjnymi stają się łatwiejsze dzięki specjalistycznym szkoleniom, takim jak te, oferowane
na portalu edukacyjnym Akademii PARP.

Wartości i zysk

Teoretycznie interes rodzinny to typ biznesu, w którym zysk zajmuje równorzędną pozycję
z wartościami. Trudno sobie wyobrazić rodzinny biznes oparty tylko na dążeniu do powiększania zysków.

Założenie rodzinnego biznesu wypływa często z zupełnie innych pobudek niż założenie komercyjnej firmy. Na rynku kapitałowym funkcjonuje model odsprzedawania wcześniej zakupionych firm, kiedy nabiorą one znacznej wartości. Przy tym decydujący jest czynnik finansowy – kto będzie gotów zapłacić więcej? W przypadku firm rodzinnych podobny scenariusz rzadko ma miejsce. Istnieje bowiem potrzeba wychowania godnych następców w kierowaniu firmą. Firmy rodzinne są bardziej stabilne.

Eksperci Akademii PARP dotarli do danych świadczących o popularności firm rodzinnych na świecie: 75 % biznesów europejskich to biznesy rodzinne. 25 % firm z listy 100 największych firm europejskich to również biznesy rodzinne. 60 % spółek publicznych w USA kontrolowanych jest przez biznesy rodzinne.

Pokonując bariery

Rodzinne biznesy nie są jednak firmami najbogatszymi. Nie oznacza to jednak, że firmy rodzinne
nie są dochodowe. Po prostu, kierując się nieco innymi wartościami, nie dbają tak bardzo o zysk
w wymiarze finansowym. Są to na ogół firmy z sektora małych i średnich przedsiębiorstw. W celu podniesienia szans na rynku tworzą tzw. sieci biznesowe (z ang. networking). Jest to ważny trend ostatnich lat, z którego aktywnie korzystają również polskie firmy rodzinne. Sieci biznesowe
to grupy trzech lub więcej małych przedsiębiorstw, które decydują się na współpracę. Ich celem jest realizacja wspólnych projektów na płaszczyźnie regionalnej, państwowej bądź globalnej,
gdyż żaden z partnerów nie byłby w stanie zrealizować tego celu samodzielnie.

Polskie firmy rodzinne na drodze rozwoju napotykają jeszcze wiele barier. Brak nam odpowiednich rozwiązań instytucjonalnych ze strony państwa. Zwraca uwagę brak stabilnych przepisów prawnych, biurokracja urzędnicza, złe przepisy, niestabilność polityczna, wysokie obciążenia fiskalne oraz brak informacji o pomocy państwa. Prawo nie różnicuje pod tym względem podmiotów, prowadzących działalność gospodarczą. Nie ma więc różnic w dostępie do środków finansowych. Banki nie dają firmom rodzinnym żadnych preferencji. Stąd konieczność podjęcia ryzyka finansowego
w początkowej fazie działalności oraz ryzyko utraty dorobku rodziny w przypadku kryzysu.

Rozwój firm rodzinnych wiąże się też oczywiście z pokonywaniem wyzwań związanych
z konfliktami rodzinnymi, brakiem czasu na życie prywatne. Szczególnym wyzwaniem jest przekazanie firmy następcom. Przedsiębiorcy zwracają uwagę na konflikty międzypokoleniowe. Dotyczą one w szczególności postawy młodego pokolenia jako następców przedsiębiorców rodzinnych. Często czują się oni niedocenieni lub w ogóle nie zamierzają realizować swoich ambicji w rodzinnej firmie i wybierają zupełnie inną drogę kariery.

Zmniejszenie kolizji celów rodzinnych i biznesowych w firmach rodzinnych jest możliwe poprzez doradztwo i szkolenia w obszarze współczesnych rozwiązań w zakresie zarządzania, finansów, marketingu oraz technologii IT.

Nadzieja w e-learningu

Idealnym rozwiązaniem dla niedużych firm rodzinnych jest e-learning, pozwalający nabywać umiejętności prowadzenia biznesu bez konieczności rezygnacji z hobby czy pasji oraz obranej,
nie biznesowej ścieżki edukacyjnej.

Działanie małej firmy można poznać i zrozumieć za pomocą szkolenia internetowego Akademii PARP „Jak rozwijać firmę? Systemy zarządzania dla MSP”. Szkolenie zostało przygotowane przez polskich ekspertów i jest dostosowane do rodzimych realiów gospodarczych. 

Akademia PARP to system bezpłatnych szkoleń internetowych zapewniający właścicielom
i pracownikom mikro, małych i średnich firm dostęp do wiedzy biznesowej. Portal edukacyjny jest otwarty dla wszystkich właścicieli i pracowników firm z sektora MSP, również osób prowadzących działalność gospodarczą, pod adresem www.akademiaparp.gov.pl.