Obecnie coaching stosowany jest najczęściej w firmach, gdzie trener pracuje nad efektami pracownika. Najogólniej rzecz ujmując, proces coachingu polega na zmianie zachowań pracownika na lepsze i bardziej funkcjonalne. Istotą coachingu i zarazem jego głównym założeniem jest wspieranie osoby poddanej treningowi. To także współuczestnictwo trenera w tej zmianie.

Założenia i metody pracy podczas coachingu 

Brak przymusu - trener nie zmusza klienta do zmiany - musi ona nastąpić z woli i w wyniku pracy osoby coachowanej.

Zadawanie pytań - trener zadając pytania prowadzi klienta do autorefleksji - do zastanowienia się nad swoimi zadaniami zawodowymi, życiem oraz dotychczasowym postępowaniem.

Modelowanie i korekta zachowań – trener uświadamia klientowi konsekwencje, które wynikają z konkretnego postępowania oraz prezentuje mu nową wiedze oraz techniki, pomocne przy zmianie zachowań.

Wsparcie - trener wzmacnia coachowanego w trudnych dla niego sytuacjach, daje mu duże wsparcie zwłaszcza w momencie zachwiania równowagi otoczenia po zmianie jego zachowania.

Każdy coach czyli trener ma swoje własne metody pracy, które oparte są na pewnych założeniach. Osoba coachowana powinna chcieć zmiany i akceptować program coachingu. W procesie coachingu niezmiernie ważne jest, aby osoba coachowana posiadała motywację do zmiany i zaakceptowała ustalony program coachingu. Coaching odbywa się regularnie, zwykle przez okres od 3 do 6 miesięcy, najczęściej raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie. Jedną z najpopularniejszych metod coachingu jest praca "na realnych i rzeczywistych sytuacjach” co oznacza, że trener aktywnie uczestniczy w codziennej pracy swego klienta, towarzyszy mu przy wykonywaniu zadań i analizuje na bieżąco jego zachowania. Osoby, które nie decydują się na taką formę współpracy omawiają na spotkaniach indywidualnych wydarzenia, które miały miejsce w ostatnim czasie. Podstawą efektywności coachingu jest zmiana zachowania klienta. Ta może nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione są następujące warunki: nowe zachowanie kojarzy się klientowi z czymś przyjemnym. Poprzez regularne ćwiczenia oraz dyscyplinę osoba wyrabia w sobie nowy, pożądany nawyk (zazwyczaj następuje to po okresie 3-4 miesięcy).

Coaching jest formą usystematyzowanej pracy nad rozwojem klienta. Potrzebne do tego jest zrozumienie założeń procesu, świadomość tego, co trzeba zrobić by się rozwinąć, zaplanowanie coachingu, przekazanie wiedzy przez coacha. Trener aktywnie wprowadza elementy dyscyplinujące klienta i służące kontroli jego postępów. Coaching składa się z czterech głównych etapów pracy: definiowania, planowania, rozwoju i kontroli.

Pierwszy etap coachingu służy stworzeniu mapy umiejętności i potrzeb klienta, opartej na rozmowie dotyczącej dotychczasowych doświadczeń i obserwacji podczas jego pracy w firmie. Podczas takiej obserwacji trener towarzyszy pracownikowi we wszystkich czynnościach, które rutynowo, codziennie wykonuje pracownik i obserwuje jego zachowania. Wnioski i spostrzeżenia coacha są dyskutowane: na bieżąco, oraz po dwudniowej obserwacji. Modelowanie - Poznanie stanu faktycznego nie umożliwia jednak stworzenia natychmiastowo planu rozwoju i możliwości pracy nad nim. Obie strony muszą stwierdzić, do jakiego poziomu chcą dążyć, jaki jest ich cel. Coach jest, więc w obowiązku przeprowadzić instruktaż, pokazać modelowe zachowania. Modelowanie daje możliwość poznania idealnego stanu a następnie zdecydowania, jakie elementy umiejętności są do nauki, jakie pracownik już stosuje itd.

podczas jednego programu można rozwinąć skutecznie 3 umiejętności, trener wraz z pracownikiem wybierają maksymalnie odpowiednie 3 kompetencje do rozwoju. Proces planowania trwa zazwyczaj 9 godzin i prowadzi do stworzenia planu rozwoju. Proces rozwoju dotyczy trzech wybranych umiejętności, ponieważ praca nad więcej niż trzema kompetencjami jest nieefektywna. Praca nad rozwojem składa się zazwyczaj z dwóch etapów: przekazywania wiedzy i praktycznych ćwiczeń.

Etap rozwoju kończy się zazwyczaj po około 3-4 miesiącach. Takiego czasu trzeba, by wytworzyć sobie nowy nawyk, stworzyć nowe umiejętności. Podczas samej pracy nad rozwojem, w drugim etapie rozwoju ustala się momenty, "kamienie milowe" postępów, podczas których na bieżąco weryfikowane są postępy i rozwój. Efekty ostateczne coachingu są badane i weryfikowane poprzez porównanie umiejętności kandydata ze stanem początkowym.

Coaching jest długotrwałym procesem, do którego dochodzi się ciężką pracą i systematycznością. Coach, który równolegle pracuje z kilkoma osobami nie może pozwolić sobie na zmiany terminów, ponieważ nie osiągnie wymiernych efektów. Oprócz pracy nad osobą nad jej zachowaniem liczą się również jej indywidualne cechy charakteru. W każdym bowiem można wyrobić pewne nawyki, które spowodują zmianę jego zachowania w pracy. Ale nie zmienią przecież jego charakteru! Pani Zosia, która od lat sprząta biuro, nawet pomimo pracy trenera, nie stanie się panią prezes, ponieważ nie ma takich kompetencji, doświadczenia, ani zdolności przywódczych, które są niezbędne w pracy na wysokim stanowisku.

Anna Chmielewska